Grytten: - Alkoholprisane er halverte

I følgje økonomiprofessor Ola Honningdal Grytten er alkoholprisane her i landet halverte dei siste 20-25 åra, halde opp mot den generelle lønsutviklinga.

Dette kom fram då Grytten under IOGT sitt inspirasjonsmøte i Ålesund 26. august tok eit oppgjer med myten om at staten tener rått på alkoholavgifta.

- Men alkoholavgifta står faktisk for ein svært liten del av staten sine inntekter, berre mellom 0,2 og 0,3 prosent, fortalde han.

- Set ein alkoholprisen til 115 i 1992, så var han 100 i 1998 – og (hald deg fast): 55 i dag! fortalde Grytten.

- Alkohol er blitt veldig mykje billigare, og mykje av prisnedgangen skjedde under Bondevik-regjeringa, sa Grytten via ein video-link frå Oslo.

 

Berre Danmark har færre fråhaldsfolk

Grytten sitt tema var dei ”makroøkonomiske” konsekvensane av rusbruk i eit samfunn. – Norge, slo han fast, - har gått frå å vere eit land med ekstremt mange fråhaldsfolk i siste halvdel av 1800-talet og eit godt stykke ut på 1900-talet – til i dag å vere eit land med ekstremt få fråhaldsfolk.  

– Det er no faktisk berre Danmark som har færre fråhaldsfolk enn oss, sa han.

- Tala er usikre, sa Grytten, - men ein trur at det i 1830 vart drukke 20 liter alkohol per innbyggar i året. Den elendigheita som følgde rusbruken gav fråhaldsrørsla bein å gå på slik at nordmenn på kort tid gjekk frå å vere fulle til edru. Med dette steig levealderen – og landet gjekk inn i ein sterk økonomisk vekst. Puritanismen auka både arbeidsmoralen og investeringslysta, sa Grytten, som la til at alkoholbruken igjen begynte å skyte fart for alvor frå slutten av 1960-åra.

Billegare alkohol - fleire skadde

Grytten vedgjekk at det var vanskeleg å estimere alkoholen sine skadeverknader i pengar, men han drista seg likevel til å kome med tal som sa at medan kostnadene i 2013 låg 22,3 milliardar over staten sine alkoholavgiftsinntekter, så låg dei i 2021 40 milliardar over.

- Dette vil igjen seie, sa Grytten, - at alkoholskadane kostar kvar innbyggar i Norge om lag 5.000,- kroner i året – og kvar arbeidstakar ca. 10.000,- kroner.

Grytten såg likevel nokre lyspunkt. Fleire unge enn før tek eit fråhaldsstandpunkt. Særleg i Storbritannia er dette ein tydeleg trend.

11.00-17.00 11. desember 2023

Søndre Buskerud

11.00-17.00 12. desember 2023

Søndre Buskerud

11.00-17.00 13. desember 2023

Søndre Buskerud

11.00-17.00 14. desember 2023

Søndre Buskerud

11.00-17.00 15. desember 2023

Søndre Buskerud

Nyheter

Hvit jul kampanjen er i gang for fullt og har nå over tusen registrerte frivillige som på ulike måter oppfordrer voksne til å velge alkoholfritt når de er sammen med barn i julen.

IOGT ved generalsekretær Hanne Cecilie Widnes løftet forebygging i høringer i Helse-og omsorgskomiteen på Stortinget i høst. IOGT deltok i høringer både på opptrappingsplan for psykisk helse og statsbudsjettet for 2024.

Meningsfull jobb med reising og verving for en viktig sak. Som vervekonsulent utvikler du vervestrategier og planlegger verveinnsatsen i hele landet. 

Søknadsfrist: 15.10.2023

Send søknad på finn.no